Pomorska Spółka Gazownictwa Oddział Zakład Gazowniczy w Gdańsku jest przedsiębiorstwem o bogatej historii i tradycji. Jego dzieje sięgają połowy XIX wieku, to jest początku polskiego i światowego gazownictwa. Pierwotnie gaz służył wyłącznie do oświetlania ulic. Z biegiem lat rozszerzał się zakres jego zastosowań, a wraz z nim rozwijała się gazownia...
W marcu 1853 roku rozpoczęto budowę pierwszego w Gdańsku zakładu produkującego gaz w celu oświetlenia ulic miasta, dostarczając gaz do 774 płomieni publicznych i 1000 prywatnych. Na terenie obecnych ulic: Toruńskiej i Kamienna Grodza, wybudowano urządzenia i obiekty produkcyjne: piecownię składającą się z 12 pieców po 6 retort każdy, aparatownię, odsiarczalnię, zbiornik gazu o poj. 1200 m3 oraz budynek administracji. 20 grudnia 1853 roku nastąpiło uruchomienie publicznego i prywatnego oświetlenia miasta, zapalono 312 latarni ulicznych i 508 świateł w 68 budynkach prywatnych.
W związku z rosnącym zapotrzebowaniem na gaz, w latach 1854-1900 trwała intensywna rozbudowa gazowni gdańskiej oraz miejskiej sieci gazowej. Produkcja gazu w roku 1854 wynosiła 0,5 mln m3, zaś w roku 1900 - 5,5 mln m3. W celu pozyskania nowych odbiorców i zwiększenia sprzedaży gazu w budynku przy ul. Ogarnej 3 urządzono lokal wystawowo-handlowy.
Dalsza modernizacja i rozbudowa gazowni na dotychczasowym terenie stała się niemożliwa, zaczęto więc poszukiwać nowej, atrakcyjnej lokalizacji. Rada Miejska w 1902 roku podjęła decyzję o budowie nowej gazowni w rejonie ulic Podstocznej i Wałowej. 14 listopada 1904 roku oddano do eksploatacji drugą gazownię przy ul. Wałowej o zdolności produkcyjnej 25 tys. m3 gazu/dobę. Pierwszym średnioprężnym gazociągiem przesyłano gaz z wytwórni przy ul. Wałowej do gazowni przy ul. Kamienna Grodza, gdzie po zredukowaniu ciśnienia gaz był dostarczany do sieci miejskiej.
Z czasem paliwo gazowe zaczęto wykorzystywać nie tylko do celów oświetleniowych, ale również jako źródło energii cieplnej. Wobec coraz większego zapotrzebowania na dostawy gazu, w latach 1915-1926 prowadzono intensywną rozbudowę gazowni oraz budowę i modernizację sieci gazowej. W 1927 roku wybudowano gazociąg średnioprężny do Gdańska Oliwy, co pozwoliło na zasilenie zbiornika zaopatrującego w gaz lokalną sieć gazową i wyłączenie gazowni oliwskiej. W następnym roku gazociąg został doprowadzony do Gdańska Stogów, a później do Gdańska Brzeźna.
Lata 1940-1944 to okres nieprzerwanej pracy, a także dalszego rozwoju i unowocześnienia gazowni. W 1943 roku na zapotrzebowanie dowództwa niemieckiej marynarki wojennej wybudowano gazociąg wysokoprężny do Gdyni. W marcu 1945 roku, wobec bezpośrednich działań wojennych na terenie Gdańska, gazownia została unieruchomiona, a następnie zabezpieczona przez wojska radzieckie, które w dniu 16 czerwca 1945 roku przekazały ją władzom polskim.
Lata 1945-1946 to okres intensywnych prac przy odbudowie gazowni oraz bardzo zniszczonej sieci gazowej. 13 kwietnia 1946 roku wprowadzono gaz do sieci miejskiej. Gaz otrzymali mieszkańcy Gdańska Wrzeszcza, a później Gdańska Brzeźna, Nowego Portu, Oruni, Siedlec i Starówki.
Z uwagi na uciążliwość gazowni dla środowiska, w latach 1949-1952 władze miejskie opracowały koncepcję likwidacji gazowni przy ul. Wałowej i budowę zakładu poza miastem. Jednak ze względów finansowych, ostatecznie w 1955 roku podjęto decyzję o rozbudowie gazowni na obecnym terenie. W 1953 roku gazownia gdańska objęła zasięgiem swego działania miasto Sopot, gdzie wyłączono całkowicie wyeksploatowaną, działającą od 1885 roku gazownię sopocką. W wyniku ciągłej rozbudowy aglomeracji gdańskiej oraz szybkiego wzrostu zapotrzebowania na gaz, podjęto decyzję o dalszej rozbudowie zakładu. W 1967 roku doprowadzono gaz miejski do Gdyni i wyłączono działającą od 1930 roku gazownię gdyńską.
Zapotrzebowanie na gaz wzrastało znacznie szybciej niż przewidywano to przed rozbudową gazowni. Ostatecznie zdecydowano o doprowadzeniu do Trójmiasta gazu ziemnego. Gazociąg przesyłowy gazu ziemnego został doprowadzony do Gdańska w październiku 1973 roku. W tym samym czasie oddano do eksploatacji stację redukcyjno-pomiarową w Zaborni koło Gdańska, w której następowała redukcja ciśnienia gazu i rozdział na kierunki Gdyni i Gdańska. Równocześnie rozbudowano sieć przesyłową i rozdzielczą oraz doprowadzono gaz ziemny do coraz to nowych dzielnic miasta. Zamianę gazu rozpoczęto od Gdyni-Chyloni i stopniowo kontynuowano przestawianie pozostałych dzielnic Gdyni i Sopotu. Najtrudniejsza sytuacja była w Gdańsku. Prace związane z zamianą gazu trwały nadal, a produkcja gazu miejskiego systematycznie zmniejszała się.
Rosnące wciąż wymogi w zakresie ochrony środowiska oraz rachunek ekonomiczny zadecydowały o dalszych losach gazowni. Wygaszenie pieców i tym samym zakończenie produkcji gazu miejskiego z węgla nastąpiło 23 stycznia 1991 roku. Niewielka ilość odbiorców korzystających z gazu miejskiego otrzymała tzw. gaz „zamienny”, wyprodukowany na bazie gazu ziemnego. Po zakończeniu „zamiany” gazu w maju 1995 roku wyłączono gazownię gdańską, jedną z nielicznych, pracujących w Polsce i w Europie.
Od 1 stycznia 2003 roku Oddział Pomorski Zakład Gazowniczy w Gdańsku wchodzący w skład Pomorskiej Spółki Gazownictwa kontynuuje działalność gazowni gdańskiej. W czerwcu 2007 roku została wydzielona działalność handlowa, a dotychczasowa spółka gazownictwa została przekształcona w operatora systemu dystrybucyjnego. Od tej chwili nasza działalność ogranicza się do realizacji usługi technicznej dystrybucji gazu. Rozdzielenie wynikało z konieczności dostosowania się do wymogów prawa unijnego, w tym w szczególności do Dyrektywy nr 2003/55/EC Parlamentu Europejskiego i Rady Europy, której ideą jest liberalizacja rynku gazu. Od 29 czerwca 2007r. do 5 października roku 2008 funkcjonowaliśmy pod nazwą Pomorski Operator Systemu Dystrybucyjnego Oddział Dystrybucji Gazu w Gdańsku. Od 6 października 2008r. kontynuujemy działalność w zakresie technicznej dystrybucji gazu, działając pod nazwą Pomorska Spółka Gazownictwa Oddział Zakład Gazowniczy w Gdańsku.