Zanim Olsztyn stał się nowoczesną stolicą województwa, do połowy XIX wieku był małą, średniowieczną mieściną, liczącą zaledwie 7300 mieszkańców. Stosunkowo mało urodzajna gleba, lesista okolica, miasteczko usytuowane z dala od wszelkich szlaków handlowych, wszystkie te okoliczności nie sprzyjały rozwojowi miasta. Dopiero rozbudowa kolejowej sieci komunikacyjnej oraz to, że  w latach siedemdziesiątych ubiegłego stulecia, Olsztyn stał się ważnym węzłem kolejowym, wpłynęło na rozwój miasta.

W roku 1887 Olsztyn staje się miastem garnizonowym. Wraz z rozwojem miasta rosły zadania dla władz miejskich. Oświetlające miasto lampy naftowe w ilości 147 szt. okazały się już niewystarczające, należało pomyśleć o odpowiednim oświetleniu miasta.

W roku 1887 władze miejskie przystąpiły do prac związanych z budową gazowni. Na posiedzeniu magistratu w dniu 29 kwietnia, ojcowie miasta przyjęli do wiadomości ustną ofertę inżyniera Pippiga z Berlina, który zaproponował wybudowanie gazowni na własny rachunek, by uruchomić ją w 1890 roku . Zwołano zebranie deputowanych miejskich, aby powołać Komisję do rozważenia sprawy dotyczącej  inwestycji miasta. W skład Komisji mieszanej powołano członków magistratu: Beliana, Ostera i Wolskiego, oraz deputowanych: Kahle, Siehra, Franke, von Knobelsdorfa, Scharkowskiegoi Teicherta. Na posiedzeniu Komisji w dniu 23 czerwca 1887 roku rozważano ofertę firmy Pippiga i podpisanie umowy na okres 30 lat i cenę gazu w wysokości 18 fenigów za 1 m3. Komisja jednak po zwiedzeniu nowej gazowni w Poznaniu, w dniu 1 października zaproponowała, aby budowę gazowni wykonać na rachunek miasta. Decyzję tę władze miasta zatwierdziły 13 października 1887 roku.

Pod budowę gazowni zakupiono plac nad rzeką Łyną, którego właścicielem był Flakowski. Budowę zakładu powierzono mistrzowi murarskiemu Toffelowi, montaż retort, maszyn, budowę zbiornika gazu oraz sieci gazowej w mieści, o długości około 12000 m zlecono firmie Schulz i Sackur z Berlina.

Wybudowanie gazowni i jej uruchomienie w dniu 15 października 1889 roku dało możliwość zastąpienia niewystarczającego w tym czasie oświetlenia miasta przez 147 lamp naftowych, oświetleniem gazowym. Jednocześnie Gazownia sprzedawała gaz do innych celów jak oświetlenie mieszkań i przygotowanie posiłków.

• w roku 1890 wyprodukowano 180.409 m3 gazu i 389 ton koksu. Gaz wykorzystano w 109 latarniach ulicznych i 109 mieszkaniach, rozprowadzając go przez 12 km sieci gazowej,
• w roku 1899 wyprodukowano około 723.000 m3 gazu, który wykorzystano w 206 latarniach ulicznych i 405 mieszkaniach i Zakładach,
• w roku 1909 wyprodukowano około 1.740.000 m3 gazu i 3.436 ton koksu. Gaz wykorzystano w  444 latarniach gazowych – co dawało teren oświetlony, obejmujący 31600 mieszkańców miasta Olsztyna oraz u 1450 odbiorców prywatnych w mieście,
• w roku 1918 gazownia przeżywała swój pierwszy szczyt produkcyjny, produkując w tym roku 3,4 mln m3 gazu. 

Okres po I wojnie światowej /1918 – 1922/ to spadek produkcji gazu do poziomu 1,8 mln m3 w roku 1922. 

• od roku 1923 notuje się dalszy wzrost produkcji gazu do poziomu 4,3 mln m3. 

W okresie II Wojny Światowej Gazownia Olsztyńska, jak i inne gazownie na terenie Warmii i Mazur, produkowała gaz. Dopiero przejście frontu i walki w niektórych miastach powodują zniszczenie gazowni i sieci gazowych w mieście. W Olsztynie następuje to 21 stycznia 1945 roku. Pod koniec roku 1945, w noc sylwestrową,Gazownia Olsztyńska jako pierwsza na Warmii i Mazurach zostaje ponownie uruchomiona. Na początku 1946 roku gazownia ma niewiele ponad 200 odbiorców.  Zasila tylko najmniej zniszczone części miasta, tj. Kolonię nad Jeziorem Długim, tzw. Kolonię Oficerską /ul. I Dywizji/, ulicę Grunwaldzką i Kościuszki.

W latach 1945 – 1949 trwa odbudowa miasta a wraz z nią odbudowa, remont sieci gazowych oraz przyrost odbiorców gazu. 

• w roku 1949 gazownia oddaje gaz do około 5000 odbiorców,
• w roku 1951 wielkość produkcji gazu przekracza poziom produkcji przedwojennej, z roku 1939,
• w roku 1959 gazownia produkuje już około 8,6 mln m3 gazu, który rozprowadza przez 58 km sieci gazowej do 8600 odbiorców gazu. Jednocześnie Gazownia produkuje i sprzedaje 12000 ton koksu i 895 ton smoły,
• w roku 1969 Gazownia zasila już 15.503 odbiorców gazu przez 98,7 km sieci gazowej.

Dnia 16 grudnia 1972 roku do Olsztyna dociera gaz ziemny. W latach 1973-1974 dokonuje się zamiany gazu z miejskiego na ziemny. W dniu 24 sierpnia 1974 roku Gazownia Olsztyńska zostaje wyłączona z ruchu i następnie przekazana miastu.

Od 1 stycznia 2003 roku Oddział Pomorski Zakład Gazowniczy w Olsztynie wchodzący w skład Pomorskiej Spółki Gazownictwa kontynuuje działalność gazowni olsztyńskiej. W czerwcu 2007 roku została wydzielona działalność handlowa, a dotychczasowa spółka gazownictwa została przekształcona w operatora systemu dystrybucyjnego. Od tej chwili nasza działalność ogranicza się do realizacji usługi technicznej dystrybucji gazu. Rozdzielenie wynikało z konieczności dostosowania się do wymogów prawa unijnego, w tym w szczególności do Dyrektywy nr 2003/55/EC Parlamentu Europejskiego i Rady Europy, której ideą jest liberalizacja rynku gazu. Od 29 czerwca 2007r. do 5 października  roku 2008 funkcjonowaliśmy pod nazwą Pomorski Operator Systemu Dystrybucyjnego Oddział Dystrybucji Gazu w Olsztynie. Od 6 października 2008r. kontynuujemy działalność w zakresie technicznej dystrybucji gazy, działając pod nazwą Pomorska Spółka Gazownictwa Oddział Zakład Gazowniczy w Olsztynie.